Grote of St. Jan Baptistkerk (Hoofdorgel)

Algemeen | Dispositie | Afbeeldingen | Audio
Plaats: Wijk bij Duurstede (gemeente Wijk bij Duurstede)
Bouwjaar: 1615
Orgelmaker(s): Albert Kiespenning
Organist(en): Pim Schipper (hoofdorganist), Jan Boerwinkel, Dick van Dijk, Sander Booij

Algemeen wordt aangenomen dat het huidige orgel in de Grote Kerk van Wijk bij Duurstede omstreeks 1615 werd gebouwd door Albert Kiespenning. Het werd voorzien van achttien registers, verdeeld over hoofdwerk, borstwerk en pedaal. Het is goed mogelijk dat hij de kas van een ouder orgel uit 1550 hergebruikte, maar wanneer van nieuwbouw sprake is, heeft Kiespenning zich duidelijk laten inspireren door het Peter Gerritz. orgel in de Utrechtse Nicolaïkerk. De ornamenten zijn uniek voor een 16e-eeuwse kas.

Appolonius Bosch heeft in 1678 technisch onderhoud gepleegd. Verder heeft hij op verzoek van het kerkbestuur de frontpijpen van nieuw folie voorzien en de labia verguld. In deze tijd zijn veel registers van het borstwerk gewijzigd.

In 1716 heeft Jacob Han, organist van de Domkerk in Utrecht, het orgel grondig onderzocht, waarop de kerkmeesters Matthijs Verhofstadt opdroegen het instrument te repareren. Hij ontving 575 gulden voor o.a. drie nieuwe blaasbalgen, uitbreiding van het klavier en de bouw van een nieuwe windlade van het hoofdwerk, waarvoor hij de kas verbreedde.

De Goudse orgelmaker Friedrichs wijzigde in 1819 het aanzien van het orgel drastisch. Hij verving het borstwerk door een nieuw rugwerk, waarin hij een deel van de borstwerkregisters plaatste. Tevens werden de voet- en handklavieren vernieuwd.
Van Vulpen heeft deze gedaanteverwisseling in 1980 teruggedraaid door de situatie van 1717 te herstellen. De Sesquialter van het borstwerk is echter vervangen door een Regaal en het pedaal is verzelfstandigd en uitgebreid van één naar drie registers. Het vrijgekomen rugwerk is verbouwd tot koororgel.

In het najaar van 2017 heeft er groot onderhoud plaatsgevonden aan het Kiespenningorgel. Bij deze gelegenheid is de stemming van het orgel weer teruggebracht naar de middentoonstemming. Deze ingreep is gedaan met het oog op de komst van het Harrison & Harrison-orgel dat naar verwachting eind 2018 in gebruik wordt genomen.

 

Huidige dispositie
Hoofdwerk [I] C - c3
P (Prestant 8')
R (Roerfluit 8')
C (Cornet D 4 st.)
S ( Sesquialter D 2 st.)
O (Octaaf 4')
F (Fluit 4')
Q (Quint 3')
O (Octaaf 2')
M (Mixtuur B/D 4 st.)
T (Trompet B/D 8')
Borstwerk [II] CDEFGA - c3
Holpijp 8'
Roerfluit 4'
Prestant D 4'
Octaaf 2'
Flageolet 1'
Regaal 8'
Pedaal C - d1
Bourdon 16'
Octaaf 8'
Trompet 8'

Koppeling: Ped-Hw
Tremulanten: HW en BoW
Toonhoogte: a1 = 415 Hz
Temperatuur: Middentoon


Theo Jellema speelt Bello del Granduca van J.P. Sweelinck (track van de CD 'De orgels van de Grote Kerk te Wijk bij Duurstede' uitgegeven door de Stichting Concerten Grote Kerk Wijk bij Duurstede





 
 
Webdesign Utrecht » SPRANQ